تعريف نقد: جدا کردن بند بند يک اثر ادبی (و سر هم کردن دوباره آنها) به اين قصد که ببينند چگونه است و چرا و چيست و چه معنايی می دهد.
واکنش مقدم بر نقد يا نقد ذهنی
اينگونه نقد (نقد ذهنی) را به خاطر استفاده نکردن از شيوه های علمی و مبتنی بودن بر احساس و ذهن فرد واکنش مقدم بر نقد نام نهاده اند.
اصل واکنش مقدم بر نقد ارتباط احساسی با اثر است.
«اگر به جای تعليم يا لذت؛جذبه را محور ارزيابی قرار دهيم از لزوم طبقه بندی کتابهای توليد انبوه وتوزيع انبوه که فقط در يک جامعه طبقاتی اعتبار دارد خلاص می شويم وباز خلاص می شويم از احساس خشمی که به ما دست می داد چون مجبور بوديم در ملاء عام از آثاری که در خلوت مايه لذتمان می شد طردالباب ياد کنيم ونيز از وظيفه شاق مشخص کردن رده هايی چون«عالي» و «پست»«اقليت»و «اکثريت»که از اولش هم گمراه کننده وغير واقعی بودند ـ لسلی فيلدرـ »
نظرات ديويد بلايک در کتاب خواندنها واحساسها
توجه بلايک بيشتر بر تاثير يک قطعه ادبی خاص در فرد خواننده و واکنش خواننده در برابر اثر است.
مشخص کردن ٬ درک٬ و سرانجام توصيف واکنش خواننده در برابر اثر يکی از هدف های اصلی نقد ذهنی(واکنش مقدم بر نقد) است.
به نظر بلايک يک اثر ادبی هستی مستقل ندارد وکارکرد آن فقط در تاثيری است که در خوانندگانش می گذارد. بنا براين تاثيری که می گذارد بسيار اهميت دارد و شايسته برسی و مطالعه است.
نورمن هالند (مقاله):تفسير يک خواننده از يک اثر هميشه از «درونمايه هويت » او سرچشمه ميگيرد (يعنی از نحوه ادراکش از جهان بر مبنای واکنش يگانه او به تجاربش) و بنابراين هميشه ذهنی است.
مقاله «همايش معبد دلفي» به قلم نورمن هالند و موری شوارتز
«درباره هر چه می نويسيد ٬سعی کنيد از پاسخهای انديشمندانه و تحليلی کلاسهای معمول انگليسی اجتناب کنيد. در عوض سه چيز را دنبال کنيد احساسات ٬ تداعيها٬اشخاص......احساسات بايد شالوده پاسخ کتبی شما باشد.به بهترين نحو ممکن توصيفشان کنيد.به دقيق ترين وکامل ترين وجه ممکن . شباهتها کمکتان خواهد کرد و شما را به تداعی خواهد رسانيد٬ يعنی انديشه ها٬ خاطرات ياافکاری که به ذهنتان می آيند چون گذاشته ايد که اثر ادبی در آگاهی شما غوطه ور شود . بعضی از افرادی که با اين نوع واکنش سرو کار دارند فکر می کنند که غنی ترين٬ پر احساس ترين تداعيها آنهايی هستند که با اشخاص مهم در زندگی فرد واکنش گر ارتباط دارند يعنی والدين٬
خواهر وبرادر٬ همسر ٬ معشوق ودوستان.
نقد سنتی و نقد نو
شيوه نقد سنتی تا دهه ۱۹۳۰ بر ادبيات حاکم بود وهنوز هم در مقياس وسيعی بکار می رود . در اين شيوه معمولا اثر هنری در درجه دوم اهميت قرار دارد چيزی که صرفا پس زمينه را روشن می کند و غالبا به زندگی شاعر يا نويسنده و فلسفه و تاريخ جامعه او پرداخته می شودواغلب کار به جايی می کشد که بررسی ادبيات اساسا بررسی زندگینامه و تاريخ باشد نه هنر.
سالها پس از آغاز قرن بيستم نوع جديدی از تحليل ادبی پديدار شد که اثر هنری را فی نفسه (يعنی به عنوان موجودی مجزا وجدا از ملاحظات بيرونی) به مسئله اصلی مورد نظر پژوهندگان تبديل کرد . «اصحاب نقد نو» ـ نامی که بر آنان گذاشته شد ـ بر اين اعتقاد بودند که پژوهندگان بايد تمام توجه خود را معطوف به خود اثر وخود متن کنند وبه آن به چشم هنر بنگرند .(وجود نويسنده ناديده گرفته می شد چيزی که بعد ها به نام مرگ نويسنده شناخته شد.)
ظهور اين روش انقلابی در ادبيات پديد آوردو منتقدان ومعلمان را به دو گروه متخاصم تقسيم کرد .
گروه آنهايی که به مکتب قديمی (نقد سنتی) وابسته بودند و ادبيات در وهله اول به نظر آنان فرصتی برای بکار بردن رشته های علمی وفرهنگی مربوط بود مثل تاريخ٬ زبان شناسی ٬ زندگينامه٬....
گروه ديگر «اصحاب نقد نو» معتقدند ادبيات ارزشی درونی دارد و صرفا يکی از رسانه های مخابره زندگينامه ويا تاريخ نيست .
اکنون که اين جدلها فرو کش کرده است می بينيم که منطق نقد نو سبب شده است بتوانيم کاری را که يک شعر ٬ نمايشنامه ويا داستان می کند روشنتر ببينيم و بی ترديد بسياری از تفسيرهای لجوجانه را که نتيجه کاربرد غير عقلانی روش سنتی بود ٬ تصحيح کرده است و باعث افزايش درک وشناخت ما از ادبيات شده است.
متاسفانه گروهی از اصحاب نقد نو برای اجتناب از تفسير ادبی به منزله زندگينامه و تاريخ صرف ( به نظر آنان اين غايت هدف نقد سنتی بود) مرتکب اشتباهی شدند که شايد جدی تر باشد وآن ناديده گرفتن هر گونه اطلاعات خارج از اثر بود . هرچه باشد يک اثر ادبی در خلا شکل نگرفته است و با رشته هايی با دنيای خارج در ارتباط است .
راه حلی که برای اين مشکل ارائه شد يکی اين بود - ما زمانی مجاز به استفاده از اطلاعات خارج اثر هستيم که از درون خود اثر به بيرون ارجاع داده شود يعنی در خود اثر به بيرون اشاره شده باشد نه اينکه ما با يک سری اطلاعات خارج از اثر آنرا تفسير کنيم .
اما عده ای راه حل ضعيف تری ارائه کردند وآن استفاده از دو شيوه بود که در اصل پاک کردن صورت مسئله بود نه راه حل آن چرا که اين دو شيوه کاملا با يکديگر متضادند.
رؤياها
رؤياها را محکم بچسب
که رؤياها اگر بميرند
زندگی پرنده ای است
شکسته بال و درمانده.
رؤيا ها را محکم بچسب،
که رؤياها وقتی نباشند
زندگی کشتزاری است باير
برف پوش ويخزده.
(لنگستون هيوز(۱۹۶۷-۱۹۰۲